Ana Sayfa Gündem, Köşe Yazıları, Prof.Dr.İnanç Özgen 19 Haziran 2023 61 Görüntüleme

Külleme Hastalığı ve Mevcut Durum

Özellikle ülke meteorolojik değişimlerinin mevsim normalleri dışında olması bitki hastalıkları açısından önemli sıkıntıları da beraberinde getirdi. Aşırı yağış ve nem üstüne sıcak hava, özellikle bağ, sebze ve süs bitkilerine külleme hastalığının patlak vermesine yol açtı. Zamanında koruyucu ilaç yapamayan üreticiler bu nedenle önemli sıkıntılarla karşı karşıya geldiler. Peki külleme hastalığı nedir ve nasıl mücadele edilir, kısaca değinelim:

Külleme hastalığına, Erysiphe, Microsphaera, Phyllactinia, Podosphaera, Sphaerotheca ve Uncinula olmak üzere altı cinsten birçok fungus türü neden olur. Patojenler, meyve gövdeleri olan siyah lekelerde ya da tomurcuk ve dallarda vejetatif miselyum olarak kışı geçirir. İlkbaharda sporlar meyve gövdelerinden salınır ve duyarlı ağaçların yapraklarına üflenir veya sıçrar. Patojen yaprak epidermisine nüfuz eder ve süngerimsi mezofil veya palisade hücresine haustorium adı verilen özel bir emici organ yerleştirir. Fungus yaprağın içinde daha fazla büyümez ancak beslenmesini haustoria aracılığıyla yapraktan sağlar. Bu yapı hücreyi öldürmez ve mantar sadece nüfuz ettiği hücre canlı kaldığı sürece yaşayabilir. Mantar yaprak yüzeyinde yoğun bir şekilde büyüdükçe yaprak gri-beyaz görünür. Mantar yaprak yüzeyine yayıldıktan kısa bir süre sonra uzun spor zincirleri üretmeye başlar. Bazen “yaz sporları” olarak da adlandırılan bu ikincil sporlar, ilkbaharın sonlarında ve yaz boyunca yeni enfeksiyonlar yaratır. Patojenin en iyi büyümesi ılık, nemli veya ıslak havalarda gerçekleşir. Sonbaharın başlarında serin hava oluştuğunda, yaz sporlarının üretimi durur ve kışlama aşamasının meyve gövdeleri yaprağın üstünde oluşmaya başlar. Meyve gövdeleri kış boyunca ölü yapraklar üzerinde olgunlaşır. Kabak küllemesi, Güney Afrika’da her yıl meydana gelen, ürünün en yaygın yaprak hastalığıdır; Erysiphe  fungusundan kaynaklanır. Hastalık, hem yaprakların hem de gövdelerin yüzeylerinde beyazımsı mantar tozlu lekelerin varlığı ile karakterize edilir. Hastalık şiddetli olduğunda, gövdeler etkilenir ve yapraklar sarımsı bir renk alır, kurur ve sonunda kahverengiye dönüşür. İlk olarak taç yapraklar etkilenir ve meyveleri güneşe maruz bırakarak erken olgunlaşmaya neden olacak şekilde solup ölebilir. Çok yüksek sıcaklıklar hastalığın gelişimini destekler.

Külleme hastalığına Erysiphe sp. DC neden olur. İlk aşamada bitkilerin yapraklarında ve dallarında beyaz bir toz kütlesi görülür; daha sonra tüm bitki beyazımsı tozla kaplanır. Tohum sayısını ve boyutunu etkiler ve şiddetli koşullarda enfekte bitkiler tohum bile üretmez. Hastalık, atmosfer nemli olduğunda, özellikle de ürünün çiçeklenme aşamasında ortaya çıkar. Yeterli kontrol önlemleri zamanında alınmazsa külleme mahsulü tamamen mahvedebilir. Külleme aşağıdaki yöntemlerle kontrol altına alınabilir:

Mümkün olduğunca küllemeye dayanıklı veya toleranslı çeşitler ekin. Bitki ıslahçıları, küllemeye karşı dayanıklı misk kavunu çeşitlerini başarılı bir şekilde yetiştirmiş, ancak bu yeni çeşitlerde hastalık üretebilen yeni fungus ırkları gelişmiştir. Islah çalışmaları açısından, patojenin önüne geçmek devam eden bir mücadeledir. Gereken durumlarda, külleme hastalığı gölgelikte ilk görüldüğünde başlayarak önerilen bir fungisit uygulayın.

20-25 kg/ha oranında toz kükürt serpilmesi.500-700 l/ha oranında %0,2 ıslanabilir kükürt veya %0,1 Kerathane L.C. veya %0,05 Calixin püskürtülür. Püskürtme veya tozlama 15 ila 20 gün sonra tekrarlanmalıdır.Olgun mahsulün hasadı geciktirilmemelidir; tohumlar kağıt astarlı çuvallarda ve tohum amaçlı bez torbalarda saklanabilir.

 

Yorumlar

İlginizi çekebilir

Küresel Isınma

Küresel Isınma

Tema Tasarım | Osgaka.com